چرا ترامپ می‌خواهد خلیج فارس را «خلیج عربی» بنامد؟

دونالد ترامپ قصد دارد در سفرش به عربستان اعلام کند که آمریکا از این پس خلیج فارس را «خلیج عربی» می‌نامد. کاخ سفید و شورای امنیت ملی آمریکا هنوز در این باره اظهارنظر نکرده‌اند.

روز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت (۷ مه) به نقل از «دو مقام آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود»، گزارشی منتشر شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، قصد دارد هفته آینده در جریان سفرش به عربستان سعودی اعلام کند که ایالات متحده از این پس خلیج فارس را با نام «خلیج عربی» یا «خلیج عربستان» خطاب خواهد کرد. کاخ سفید و شورای امنیت ملی آمریکا هنوز به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخ نداده‌اند.

ترامپ در سال ۲۰۱۷ و در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود در یک سخنرانی درباره اعلام راهبرد جدید آمریکا در قبال جمهوری اسلامی، از عنوان «خلیج عربی» استفاده کرده بود که واکنش‌های فراوانی به دنبال داشت و منجر به مشاجره دیپلماتیک شد. در آن زمان در بیانیه رسمی کاخ سفید ابتدا از عنوان خلیج فارس استفاده شده بود، اما پس از مدتی وب‌سایت کاخ سفید این لفظ را به «خلیج عربی» تغییر داد.

نامی به قدمت چند صد سال

ارتش آمریکا سال‌هاست که به‌صورت یک‌جانبه در بیانیه‌ها و تصاویر خود این منطقه را با عنوان «خلیج عربی» معرفی می‌کند. نام خلیج فارس دست‌کم از قرن شانزدهم میلادی به‌طور گسترده مورد استفاده بوده، هرچند در شماری از کشورهای خاورمیانه عبارات «خلیج عربی» یا «خلیج عربستان» نیز کاربرد دارد.

در نسخه آمریکایی نقشه‌های گوگل، این پهنه آبی با عنوان «خلیج فارس (خلیج عربی)» «Persian Gulf (Arabian Gulf)» ظاهر می‌شود. در نقشه‌های اپل اما تنها نام «خلیج فارس» به چشم می‌خورد. ایران در سال ۲۰۱۲ شرکت گوگل را به دلیل عدم درج نام این پهنه آبی روی نقشه‌هایش تهدید به شکایت کرد.

وظیفه یکسان‌سازی نام‌ها و نقشه‌برداری از دریاها، اقیانوس‌ها و آبراه‌های جهان بر عهده سازمان بین‌المللی هیدروگرافی است که ایالات متحده نیز عضو آن است. در مواردی، کشورها در اسناد داخلی خود، نام‌های متفاوتی برای یک منطقه جغرافیایی به کار می‌برند.

اعلان بزرگ

ترامپ روز سه‌شنبه ۱۶ اردیبهشت در دیداری با مارک مک‌کارنی، نخست‌وزیر کانادا در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که پیش از سفرش به خاورمیانه «بزودی یک اعلان بسیار بزرگ» خواهد داشت. او جزئیات بیشتری ارائه نداد و تنها به این بسنده کرد که این اعلان «یکی از مهمترین اعلان‌هایی خواهد بود در سال‌های اخیر در مورد یک موضوع خاص صادر شده است.»

ترامپ علاوه بر عربستان سعودی، قرار است به قطر و امارات متحده عربی نیز سفر کند؛ کشورهایی که همگی در ساحل خلیج فارس قرار دارند. ترامپ از زمان ورود دوباره به کاخ سفید تنها به طور غیرمتبرقبه برای مراسم خاکسپاری پاپ به ایتالیا سفر کرده است. به این ترتیب سفر به حاشیه خلیج فارس مهمترین سفر در آغاز کار او است، سفری که ترامپ در آن تلاش خواهد کرد روابطش را با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تقویت کند.

کشورهای عربی مدت‌هاست که خواهان تغییر نام جغرافیایی این پهنه آبی در جنوب ایران هستند، در حالی که ایران بر پیوند تاریخی‌اش با نام خلیج فارس تأکید دارد. نام خلیج فارس در اسناد تاریخی و نقشه‌های جهانی به‌عنوان نام رسمی شناخته می‌شود و تلاش برخی کشورهای عربی برای تغییر آن به «خلیج عربی» بارها منجر به بحران‌های دیپلماتیک شده است.