چطور خودرو بخریم که حسابی سود کنیم؟

بازار خودرو در هفته‌های اخیر وارد فاز رکود عمیق‌تری شده است؛ رکودی که هم‌زمان با افزایش قیمت‌ها، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی اقتصادی، حجم معاملات را به حداقل رسانده و چشم‌انداز ماه‌های پایانی سال را با ابهام جدی روبه‌رو کرده است.

بازار خودرو همواره یکی از حساس‌ترین بخش‌های اقتصاد ایران بوده؛ بازاری که به‌سرعت نسبت به تحولات اقتصادی، سیاسی و نوسانات ارزی واکنش نشان می‌دهد. بررسی شرایط اخیر نشان می‌دهد تغییرات قیمت، ضعف عرضه و افت توان مالی مصرف‌کنندگان، مسیر حرکت این بازار را به‌شدت کند کرده است.

رکود سنگین‌تر نسبت به پاییز

مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودرو و فعال بازار، با اشاره به وضعیت یک ماه گذشته می‌گوید:
مقایسه شرایط فعلی با فصل پاییز نشان می‌دهد که بازار خودرو وارد مرحله‌ای از رکود عمیق‌تر و رخوت جدی‌تر شده است؛ موضوعی که ریشه در تحولات اقتصادی اخیر و شرایط کلی صنعت خودروسازی دارد.

اقتصاد در رکود، خودرو هم در رکود

به گفته این کارشناس، بازار خودرو در ذات خود بازاری سرمایه‌محور و هوشمند است و به‌طور مستقیم از متغیرهای اقتصادی تأثیر می‌گیرد. در چنین فضایی، رکود اقتصادی به‌صورت طبیعی باعث کاهش تقاضا و افت معاملات در بازار خودرو می‌شود.

کاهش قدرت خرید؛ پاشنه آشیل بازار

فرزانه با تشریح ساختار بازار خودرو توضیح می‌دهد:
این بازار از دو ضلع اصلی تشکیل شده است؛ عرضه‌کنندگان شامل نمایشگاه‌داران و شرکت‌ها، و خریدارانی که با ورود نقدینگی، موتور حرکت بازار را روشن می‌کنند. اما در شرایط فعلی، ضلع تقاضا به‌شدت تضعیف شده است.

وی افزود: رویدادهای اقتصادی یک ماه گذشته باعث شده مصرف‌کنندگان با تردید بیشتری تصمیم به خرید بگیرند و اغلب خریدهای خود را به تعویق بیندازند؛ موضوعی که رکود را تشدید کرده است.

افزایش قیمت‌ها و تغییر مسیر تقاضا

این کارشناس صنعت خودرو تأکید کرد:
در یک ماه گذشته، افزایش قیمت در تمامی بخش‌های بازار دیده می‌شود؛ خودروهای داخلی، وارداتی و چینی همگی با رشد نرخ مواجه بوده‌اند.

به گفته فرزانه، همین افزایش قیمت باعث شده بسیاری از خریداران به سمت خودروهای کارکرده بروند؛ خودروهایی که افت قیمت نسبی را تجربه کرده و از نظر اقتصادی دست‌یافتنی‌تر هستند.

او تصریح کرد: معاملات خودروهای صفر کیلومتر به‌طور کامل متوقف نشده، اما بسیار محدود و موردی است. بررسی میدانی بازار نشان می‌دهد با وجود باز بودن نمایشگاه‌ها، حجم واقعی معاملات به حداقل رسیده و رکود کاملاً محسوس است.

نقش ارز و ضعف عرضه در تعمیق رکود

فرزانه با اشاره به وابستگی خودروها به نرخ ارز گفت:
نوسانات ارزی در هر سه بخش خودروهای وارداتی، چینی و داخلی اثرگذار است. بیشترین وابستگی مربوط به خودروهای وارداتی، سپس چینی‌ها و در نهایت خودروهای داخلی است.

او افزود: در کنار ارز، ضعف در نظام عرضه نیز نقش مهمی دارد. نه در فصل پاییز و نه از ابتدای سال، تنظیم‌گری مؤثری در حوزه عرضه خودرو دیده نشده و همین مسئله به برهم خوردن تعادل بازار دامن زده است.

افزایش قیمت خودروسازان و شکاف با توان مردم

این کارشناس صنعت خودرو اظهار کرد:
خودروسازان داخلی به سمت افزایش قیمت‌هایی در محدوده ۴۹ تا ۵۰ درصد حرکت کرده‌اند. بخشی از این رشد می‌تواند ناشی از افزایش هزینه‌های تولید باشد، اما مسئله اصلی، نادیده گرفتن توان اقتصادی مصرف‌کننده است.

فرزانه تأکید کرد:
زمانی که قیمت‌ها با هدف کاهش زیان افزایش می‌یابد، باید هم‌زمان قدرت خرید مردم هم در نظر گرفته شود. تولیدکننده تنها زمانی به بهبود وضعیت مالی می‌رسد که مصرف‌کننده توان خرید داشته باشد؛ ظرفیتی که در شرایط فعلی اقتصاد کشور، چه برای حقوق‌بگیران و چه مشاغل آزاد، وجود ندارد.

چشم‌انداز شب عید؛ خبری از رونق نیست

فرزانه در پایان گفت:
با توجه به شرایط اقتصادی و وضعیت فعلی بازار، انتظار رونق سنتی شب عید در بازار خودرو، مشابه سال‌های گذشته، چندان واقع‌بینانه نیست. آنچه امروز در بازار خودرو دیده می‌شود، بازتاب مستقیم کاهش قدرت خرید خانوارها و رکود کلی اقتصاد کشور است.