سه دعای پرفضیلت ماه رمضان که پس از نماز واجب خوانده میشود
در منابع معتبر شیعه، تأکید فراوانی بر بهرهگیری از لحظات معنوی ماه مبارک رمضان شده است؛ بهویژه زمان پس از اقامه نمازهای واجب که از بهترین اوقات برای دعا و مناجات با پروردگار به شمار میرود. علما و محدثان برجسته شیعه نقل کردهاند که برخی دعاهای خاص در این ماه، آثار معنوی گستردهای دارند و زمینهساز آمرزش الهی میشوند.
مرحوم شیخ کفعمی در کتابهای «مصباح» و «بلدالامین» و همچنین شهید اول در مجموعه روایی خود از پیامبر اکرم حضرت محمد (ص) نقل کردهاند که ایشان فرمودند: هرکس این دعا را در ماه رمضان پس از هر نماز واجب بخواند، خداوند متعال گناهان او را تا روز قیامت میآمرزد.
همچنین سید ابن طاووس از امام جعفر صادق (ع) و امام موسی کاظم (ع) روایت کرده است که مؤمنان از آغاز تا پایان ماه رمضان، پس از هر نماز فریضه دعایی را بخوانند که در آن درخواست توفیق حج، وسعت رزق، طول عمر، ادای دین و بهرهمندی از برکات شب قدر مطرح شده است.
این دعاها مضامینی عمیق و اجتماعی نیز دارند؛ از جمله طلب شادی برای اهل قبور، بینیازی فقرا، سیر شدن گرسنگان، پوشش برای نیازمندان، ادای بدهی بدهکاران، آزادی اسیران، بازگشت غربتزدگان و شفای بیماران. چنین مضامینی نشان میدهد که دعا در فرهنگ اسلامی صرفاً یک درخواست فردی نیست، بلکه نگاهی جامع به اصلاح امور جامعه اسلامی و رفع مشکلات عمومی دارد.
از منظر معارف دینی، ماه رمضان فرصتی استثنایی برای بازسازی معنوی انسان است؛ ماهی که در آن قرآن نازل شده و شب قدر در آن قرار دارد؛ شبی که برتر از هزار ماه معرفی شده است. بهرهگیری از این ایام با خواندن دعاهای مأثور پس از نمازهای واجب، میتواند پیوند انسان با خداوند را عمیقتر کرده و مسیر رشد معنوی را هموار سازد.
بنابر روایت دانشجو، سیّد ابن طاووس از امام صادق و موسی بن جعفر علیهماالسّلام روایت کرده که فرمودند: در ماه رمضان از اوّل آن تا آخر آن پس از هر فریضه بخوان:
بسم الله الرحمن الرحیم
اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ فِی عَامِی هَذَا وَ فِی کُلِّ عَامٍ مَا أَبْقَیْتَنِی فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ عَافِیَةٍ وَ سَعَةِ رِزْقٍ وَ لا تُخْلِنِی مِنْ تِلْکَ الْمَوَاقِفِ الْکَرِیمَةِ وَ الْمَشَاهِدِ الشَّرِیفَةِ وَ زِیَارَةِ قَبْرِ نَبِیِّکَ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ فِی جَمِیعِ حَوَائِجِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ فَکُنْ لِی اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ أَنْ تُطِیلَ عُمُرِی وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ رِزْقِی وَ تُؤَدِّیَ عَنِّی أَمَانَتِی وَ دَیْنِی آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ.
۲- و پس از نمازهای واجب بخوان:
یا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ یَا غَفُورُ یَا رَحِیمُ أَنْتَ الرَّبُّ الْعَظِیمُ الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیءٌ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ وَ هَذَا شَهْرٌ عَظَّمْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ وَ شَرَّفْتَهُ وَ فَضَّلْتَهُ عَلَی الشُّهُورِ وَ هُوَ الشَّهْرُ الَّذِی فَرَضْتَ صِیَامَهُ عَلَیَّ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ هُدًی لِلنَّاسِ وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ وَ جَعَلْتَ فِیهِ لَیْلَةَالْقَدْرِ وَ جَعَلْتَهَا خَیْرا مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ فَیَا ذَا الْمَنِّ وَ لا یُمَنُّ عَلَیْکَ مُنَّ عَلَیَّ بِفَکَاکِ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ فِیمَنْ تَمُنُّ عَلَیْهِ وَ أَدْخِلْنِی الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.
۳- شیخ کفعمی در «مصباح» و «بلدالامین» و شیخ شهید در مجموعه خود از حضرت رسول صلّیالله علیه وآله وسلّم روایت کردهاند که آن حضرت فرمودند: هرکه این دعا را در ماه رمضان، پس از هر نماز واجب بخواند، حق تعالی گناهان او را تا روز قیامت بیامرزد؛ و آن دعا این است:
اللَّهُمَّ أَدْخِلْ عَلَی أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ، اللَّهُمَّ أَغْنِ کُلَّ فَقِیرٍ، اللَّهُمَّ أَشْبِعْ کُلَّ جَائِعٍ، اللَّهُمَّ اکْسُ کُلَّ عُرْیَانٍ، اللَّهُمَّ اقْضِ دَیْنَ کُلِّ مَدِینٍ، اللَّهُمَّ فَرِّجْ عَنْ کُلِّ مَکْرُوبٍ، اللَّهُمَّ رُدَّ کُلَّ غَرِیبٍ، اللَّهُمَّ فُکَّ کُلَّ أَسِیرٍ، اللَّهُمَّ أَصْلِحْ کُلَّ فَاسِدٍ مِنْ أُمُورِ الْمُسْلِمِینَ، اللَّهُمَّ اشْفِ کُلَّ مَرِیضٍ، اللَّهُمَّ سُدَّ فَقْرَنَا بِغِنَاکَ، اللَّهُمَّ غَیِّرْ سُوءَ حَالِنَا بِحُسْنِ حَالِکَ اللَّهُمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ وَ أَغْنِنَا مِنَ الْفَقْرِ إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ.
