این افراد دیگر نمیتوانند حساب بانکی باز کنند
با اجرای ضوابط جدید بانک مرکزی در زمینه افتتاح و نگهداری حسابهای بانکی و تعیین سقف کمتر از ۱۰ حساب برای هر فرد، شمار زیادی از مشتریان شبکه بانکی برای افتتاح حساب جدید، دریافت تسهیلات و حتی ضمانت وامهای بانکی با مشکلات جدی روبهرو شدهاند؛ مسائلی که بانکهای عامل، مسئولیت حل آن را به بانک مرکزی ارجاع میدهند.
در پی اجرای این مقررات، بسیاری از شهروندان هنگام مراجعه به بانکها برای افتتاح حساب یا دریافت وام با پاسخ منفی مواجه میشوند. به گفته متقاضیان، این مشکل صرفاً به یک بانک خاص محدود نیست و در بانکهای دولتی، خصوصی و حتی مؤسسات مالی هم مشاهده میشود.
بر اساس ضوابط جدید بانک مرکزی، افتتاح حساب بانکی برای اشخاص حقیقی منوط به تعیین تکلیف حسابهای قبلی، بهویژه حسابهای راکد یا دارای وضعیت نامشخص است. هدف اعلامی این سیاست، ساماندهی حسابهای بانکی، افزایش شفافیت مالی و مقابله با پولشویی عنوان شده، اما در عمل اجرای آن با چالشهای گسترده و گاه عجیب همراه شده است.
تناقض در دریافت وام و خدمات بانکی
برخی شهروندان میگویند برای دریافت وام یا استفاده از برخی خدمات بانکی، بانکها از آنها میخواهند ابتدا حساب جدید افتتاح کنند، اما همزمان به دلیل وجود حسابهای قبلی یا حسابهایی با وضعیت نامشخص، از افتتاح حساب جدید خودداری میکنند. این تناقض باعث شده متقاضیان تسهیلات بانکی در یک چرخه بسته و بینتیجه گرفتار شوند.
راهحل پیشنهادی بانکها، بستن حسابهای مازاد است؛ اما بسیاری از مشتریان معتقدند این راهکار در عمل کارایی لازم را ندارد. به گفته آنها، بانکها اطلاعات کامل و شفافی از تعداد و وضعیت همه حسابهای فرد ارائه نمیدهند و حتی در مواردی که حسابی بسته میشود، آن حساب همچنان در سامانههای بانکی بهعنوان حساب فعال یا تعیینتکلیفنشده نمایش داده میشود.
این در حالی است که برای دریافت یک وام بانکی، هر فرد باید دستکم دو حساب در بانک عامل افتتاح کند؛ موضوعی که خود به افزایش تعداد حسابها دامن میزند.
روایت یک متقاضی از سردرگمی بانکی
یکی از متقاضیان دریافت وام میگوید:
«بانک میگوید برای وام باید حساب باز کنید، اما وقتی برای افتتاح حساب مراجعه میکنیم، میگویند اول باید حسابهای قبلی بسته شود تا تعداد حسابها به زیر ۱۰ برسد. نه میگویند دقیقاً چند حساب داریم، نه مشخص میکنند کدام حساب مشکل دارد. حتی وقتی یک حساب را هم میبندیم، از لیست حسابها حذف نمیشود و میگویند باید بانک مرکزی موضوع را حل کند.»
نبود سامانه شفاف؛ ریشه اصلی مشکل
کارشناسان بانکی معتقدند ریشه اصلی این چالش، نبود یک سامانه شفاف و یکپارچه برای اطلاعرسانی وضعیت حسابهای بانکی به صاحبان حساب است. در شرایط فعلی، افراد برای شناسایی و بستن حسابهای خود ناچارند بهصورت حضوری به بانکهای مختلف مراجعه کنند؛ فرآیندی زمانبر که در بسیاری از موارد به نتیجه مشخصی هم نمیرسد.
در عین حال، صاحبنظران تأکید دارند اجرای مقررات مرتبط با مبارزه با پولشویی و کنترل حسابهای متعدد ضروری است، اما این مقررات باید همراه با زیرساختهای اجرایی مناسب اجرا شود تا باعث اختلال در خدمات روزمره بانکی مردم نشود.
انتظار برای تعیین تکلیف قطعی حسابها
انتظار میرود بانک مرکزی با ایجاد سازوکاری روشن، امکان مشاهده کامل حسابها، وضعیت آنها و روند قطعی بستن حساب را برای مشتریان فراهم کند و در مواردی مانند دریافت تسهیلات ضروری، راهکارهای موقتی برای تسهیل افتتاح حساب در نظر بگیرد.
در شرایطی که تسهیلات بانکی نقش مهمی در تأمین نیازهای مالی خانوارها دارد، تداوم این وضعیت میتواند به افزایش نارضایتی مشتریان و کاهش دسترسی به خدمات بانکی منجر شود؛ موضوعی که به نظر میرسد نیازمند ورود جدیتر بانک مرکزی و شفافسازی سریعتر فرآیندهاست.
