عیدی کارگران چقدر است؟ کارگران اخراجی هم عیدی میگیرند؟ پاسخ صریح قانون چیست؟
با وجود آنکه مصوبه مجلس تکلیف عیدی کارگران را بهصورت شفاف مشخص کرده و حداقل دو ماه و حداکثر سه ماه پایه حقوق را بهعنوان عیدی و پاداش پایان سال تعیین کرده است، اما میزان عیدی دریافتی کارگران در عمل برای همه یکسان نیست و به عواملی مانند مدت قرارداد، میزان کارکرد و نوع اشتغال آنها بستگی دارد.
بر اساس قانون، تمام کارگران مشمول قانون کار بدون توجه به محل اشتغال یا نوع کارگاهی که در آن فعالیت دارند، اعم از دولتی، خصوصی، تعاونی، کشاورزی، صنعتی و خدماتی، مشمول دریافت عیدی و پاداش سالانه هستند. عیدی این گروه از کارگران با عیدی کارکنان دستگاههای اجرایی و دولتی تفاوت دارد و تابع ضوابط خاص خود است.
طبق قانون، مبنای تعیین عیدی پایان سال کارگران، حداقل دو برابر و حداکثر سه برابر مصوبه دستمزد شورای عالی کار است. به این ترتیب، کارفرمایان موظفاند حداقل معادل دو ماه پایه حقوق را بهعنوان عیدی پرداخت کنند و سقف پرداخت عیدی هم سه ماه پایه حقوق تعیین شده است.
با این حال، میزان دقیق عیدی کارگران بسته به مدت قرارداد و میزان حضور آنها در طول سال متفاوت است. قانون کار برای گروههایی مانند کارگران ساعتی، فصلی، پارهوقت و سایر اشکال اشتغال هم ضوابط مشخصی در نظر گرفته و نحوه محاسبه عیدی این افراد را تعیین کرده است.
عیدی کارگران پارهوقت چقدر است؟
بر اساس ماده ۳۹ قانون کار، حقوق و مزایای کارگرانی که بهصورت نیمهوقت یا کمتر از ساعات قانونی تعیینشده فعالیت میکنند، به نسبت ساعات کار انجامشده محاسبه و پرداخت میشود. عیدی این گروه از کارگران هم متناسب با میزان ساعات کار آنها در طول سال تعیین خواهد شد.
عیدی کارگران فصلی چگونه محاسبه میشود؟
مبلغ عیدی و پاداش کارگران شاغل در کارگاههای فصلی و همینطور کارگرانی که کمتر از یک سال در یک کارگاه مشمول قانون کار فعالیت داشتهاند، بر مبنای ۶۰ روز مزد و به نسبت مدت کارکرد آنها در سال محاسبه میشود.
وضعیت عیدی کارگران ساعتی
در مورد کارگران ساعتی که حقوق ماهانه ثابتی ندارند و دستمزد آنها در ماه متغیر است، میانگین حقوق سه ماه آخر خدمت بهعنوان مبنای محاسبه عیدی و پاداش در نظر گرفته میشود.
کارگران اخراجی هم عیدی میگیرند
کارگرانی که در طول سال به هر دلیلی رابطه کاریشان با کارفرما قطع میشود، اعم از استعفا، اخراج، بازنشستگی یا اتمام قرارداد، به نسبت مدت کارکرد خود مستحق دریافت عیدی و پاداش سالانه هستند و این حق از آنها سلب نمیشود.
پیشتر احمد غریوی، مدیرکل سابق روابط کار و جبران خدمت وزارت کار، در گفتوگویی اعلام کرده بود که کارگران اخراجی، کارگرانی که شغل خود را از دست دادهاند، کارگران آزمایشی، ساعتی، نیمهوقت و فصلی همگی مشمول دریافت عیدی هستند و کارفرما موظف به پرداخت این مبلغ است. به گفته او، در مورد کارگران آزمایشی، اگر قطع رابطه کاری از سوی کارفرما انجام شود، کارفرما ملزم به پرداخت کلیه حقوق دوره آزمایشی است و اگر قطع رابطه از سوی کارگر باشد، باز هم کارگر مستحق دریافت حقوق، مزایا و عیدی به نسبت مدت کارکرد خواهد بود.
غریوی تأکید کرده بود که کارفرمایان موظف به پرداخت بهموقع عیدی و پاداش کارگران هستند و در صورت تأخیر یا خودداری از پرداخت، کارگران میتوانند از طریق مراجع قانونی و ادارات کار موضوع را پیگیری کنند.
به گفته او، پرداخت ماهانه عیدی منع قانونی ندارد، اما طبق ماده واحده قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران مصوب سال ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی و تبصره یک آن، پرداخت عیدی و پاداش صرفاً در پایان سال موضوعیت دارد و هرگونه پرداخت در طول سال فقط بهعنوان علیالحساب عیدی پایان سال محسوب میشود.
بر اساس گزارش ایسنا، در کارگاههایی که دارای طرح طبقهبندی مشاغل هستند، مبنای محاسبه عیدی و پاداش سالانه، مزد گروه و پایه یا مزد مبنا است و در واحدهای فاقد طرح طبقهبندی، مزد ثابت یعنی مزد شغل بههمراه مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل، ملاک محاسبه قرار میگیرد.
