خبر جدید از افزایش حقوق کارگران در سال ۱۴۰۵ / حداقل دستمزد چقدر شد؟
نخستین نشست کمیته مزد برای بررسی سبد معیشتی و تعیین دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۵، روز شنبه ۲۹ آذر ۱۴۰۴ برگزار شد؛ نشستی که بار دیگر اختلاف جدی میان هزینه واقعی زندگی و دستمزد مصوب کارگران را برجسته کرد.
شورای عالی کار که از سه ضلع نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت تشکیل شده، زمانی وارد مرحله چانهزنی نهایی برای تعیین حداقل دستمزد میشود که رقم پیشنهادی، پیشتر در کمیته مزد بهصورت کارشناسی بررسی شده باشد. مطابق قانون کار، تعیین دستمزد باید بر پایه دو شاخص اصلی نرخ تورم و سبد معیشتی خانوار انجام شود؛ با این حال، به گفته فعالان کارگری، این قانون سالهاست تنها روی کاغذ باقی مانده و در عمل اجرا نمیشود.
در سالهای گذشته، حداقل دستمزد همواره با این توجیه که افزایش آن موجب رشد تورم میشود، پایینتر از نرخ واقعی تورم تعیین شده است. این در حالی است که با وجود تغییر ترکیب سبد معیشتی، کاهش برخی اقلام و حتی کم شدن وزن آنها، باز هم حداقل قیمتها مبنای محاسبه مزد قرار نگرفته و فاصله میان دستمزد و هزینه واقعی زندگی هر سال بیشتر شده است.
کارشناسان حوزه کار معتقدند شکاف ایجادشده میان درآمد و هزینههای زندگی کارگران بهقدری عمیق است که حتی افزایش ۱۰۰ درصدی دستمزد هم قادر به جبران فاصله انباشتهشده طی سه دهه گذشته نخواهد بود؛ موضوعی که به گسترش فقر در میان این قشر زحمتکش دامن زده است.
سال گذشته، برآورد سبد معیشتی بر اساس نرخ تورم و قیمت اقلام اساسی برای تأمین کالری مورد نیاز هر فرد، رقمی بین ۲۱ تا ۲۳ میلیون تومان بود؛ اما در نهایت این عدد به حدود ۱۵ میلیون تومان کاهش یافت و مبنای تعیین مزد قرار گرفت.
امسال اما با توجه به نرخ تورم پاییز ۱۴۰۴، کارشناسان تأکید دارند که حداقل دستمزد کارگران نباید کمتر از ۳۳ میلیون تومان باشد. این در حالی است که افزایش روزانه قیمت برخی کالاهای اساسی، بهویژه لبنیات بهدلیل کمبود نهادههای دامی، شیوع تب برفکی، کشتار و تلف شدن دامها، حذف ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی از کالاهایی مانند گوشت قرمز و برنج، و همچنین افزایش مالیات بر ارزش افزوده محصولاتی نظیر روغن در لایحه بودجه ۱۴۰۵، باعث شده حتی این رقم هم پاسخگوی تأمین کالری روزانه خانوارها نباشد.
کارشناسان همچنین با مقایسه وضعیت ایران با کشورهایی دارای اقتصاد سالم و پویا، یادآور میشوند که درآمد کارگران بهعنوان ستون اصلی تولید، در این کشورها چندین برابر ایران است.
حضور پررنگ کارشناسان اقتصادی در کمیته مزد
محسن باقری، عضو کانون هماهنگی شوراهای اسلامی کار استان تهران، با اشاره به برگزاری جلسه بعدی کمیته مزد در هفته آینده اعلام کرد: برای بررسی دقیقتر دستمزد ۱۴۰۵، اساتید دانشگاه، کارشناسان مرکز پژوهشهای مجلس، مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، مرکز آمار ایران، بانک مرکزی و نمایندگان وزارتخانههای بهداشت، مسکن و اقتصاد به این نشست دعوت شدهاند تا موضوع از تمامی ابعاد مورد بررسی قرار گیرد.
او افزود: این کارشناسان موظفاند به پرسشهای مطرحشده پاسخ دهند و در نهایت، جمعبندی نهایی برای تصمیمگیری به شورای عالی کار ارسال خواهد شد.
باقری با بیان اینکه جمعبندی نهایی کمیته مزد در دیماه ۱۴۰۴ انجام میشود، تأکید کرد: مبنای این جمعبندی، نرخ تورم دیماه خواهد بود و هرچه این نتایج زودتر ارائه شود، قدرت چانهزنی نمایندگان جامعه کارگری در شورای عالی کار افزایش پیدا میکند.
وی همچنین خاطرنشان کرد: نرخ تورم بهمنماه هم باید در جلسات شورا مورد توجه قرار گیرد و در تعیین حداقل دستمزد ۱۴۰۵ لحاظ شود.
این نماینده جامعه کارگری در پایان گفت: رقم نهایی سبد معیشتی هنوز در کمیته مزد به تصویب نرسیده، اما بر اساس بعد خانوار ۳٫۳ نفره و تأمین ۲۱۰۰ کالری روزانه برای هر فرد طبق مصوبه وزارت بهداشت، با در نظر گرفتن تورم پاییز امسال، عدد واقعی سبد معیشتی در حال حاضر ۳۳ میلیون تومان برآورد میشود.
