بانک آینده منحل شد! / تکلیف سپردههای مردم چه میشود؟
بانک آینده پس از سالها بحران مالی، زیان انباشته و ناکامی در اصلاح ساختار، به نقطه پایان مسیر خود رسیده است. با تصمیم مشترک بانک مرکزی و سران قوا، این بانک بهزودی منحل و در بانک ملی ایران ادغام خواهد شد؛ تصمیمی که به گفته مقامات اقتصادی، برای صیانت از سپردههای مردم و جلوگیری از آسیب بیشتر به نظام بانکی اتخاذ شده است.
آغاز رسمی فرآیند انحلال بانک آینده
منابع آگاه اعلام کردهاند که روند ادغام در روزهای آینده آغاز میشود و بانک مرکزی وعده داده هیچ سپردهگذاری متضرر نخواهد شد.
به این ترتیب، یکی از پرچالشترین بانکهای خصوصی کشور که سالها با بحران نقدینگی، پروژههای غیرمولد و تخلفات مالی مواجه بود، عملاً به فعالیت مستقل خود پایان میدهد.
ناکامی در اصلاح ساختار و مصرف نادرست منابع
در سالهای گذشته، بانک مرکزی چندین برنامه اصلاحی برای نجات بانک آینده تدوین کرد، اما هیچیک به نتیجه نرسید.
به گفته فرهاد حنیفی، معاون نظارتی اسبق بانک مرکزی، نحوه استفاده نادرست از منابع مالی از عوامل اصلی شکست اصلاحات بوده است.
او گفت:
«منابع بانک آینده به جای پرداخت تسهیلات مولد، صرف پروژههای غیرضروری و لوکس شد و از مسیر بانکداری حرفهای خارج گردید.»
به این ترتیب، بانک آینده بهجای حمایت از تولید و بخش واقعی اقتصاد، به یک مجموعه سرمایهگذاری غیرمولد تبدیل شد و زیان قابلتوجهی را متوجه نظام بانکی کرد.
تصمیم دشوار بانک مرکزی؛ اصلاح یا انحلال؟
به گفته حنیفی، سیاستگذاران مالی کشور تا آخرین مرحله تلاش کردند بانک آینده را اصلاح کنند، اما در نهایت، به دلیل تداوم بحران و ناکامی سهامداران در اجرای تعهدات، تصمیم به انحلال با هماهنگی سران قوا گرفته شد.
او توضیح داد:
«بانک مرکزی همیشه ترجیح میدهد اصلاح بر انحلال مقدم باشد، اما در این مورد، حجم بحران و ریسک سیستمی اجازه ادامه مسیر را نداد.»
سرمایه ناکافی و عدم رعایت کفایت سرمایه
یکی از عوامل کلیدی در سقوط بانک آینده، عدم افزایش سرمایه متناسب با حجم سپردهها عنوان شده است.
حنیفی میگوید:
«وقتی بانکی از مردم سپرده جذب میکند، باید سرمایه خود را برای حفظ نسبت کفایت سرمایه افزایش دهد. سهامداران بانک آینده این وظیفه را انجام ندادند، در نتیجه سرمایه بانک پاسخگوی سپردهها نبود.»
این ضعف ساختاری، همراه با سرمایهگذاریهای پرریسک و غیرمولد، نهایتاً بانک آینده را به سمت ادغام اجباری در بانک ملی سوق داد.
تضمین حقوق سپردهگذاران؛ بانک مرکزی اطمینان داد
در حالی که نگرانی سپردهگذاران در روزهای اخیر افزایش یافته، مقامات رسمی تأکید دارند که فرآیند ادغام با حداقل زیان برای مردم و منابع عمومی انجام خواهد شد. به گفته حنیفی، بانک مرکزی از محل داراییهای شناساییشده و اموال مازاد بانک آینده اقدام به تسویه تعهدات خواهد کرد.
او افزود:
«در تجربه مؤسسات غیرمجاز هم بانک مرکزی اجازه نداد سپردهگذاران متضرر شوند. در مورد بانک آینده نیز همین رویه دنبال میشود.»
با انحلال بانک آینده، یکی از بزرگترین بحرانهای بانکی کشور به ایستگاه پایانی خود میرسد. اکنون نگاهها به نحوه اجرای فرآیند ادغام در بانک ملی دوخته شده است؛ فرآیندی که در صورت مدیریت دقیق، میتواند اعتماد ازدسترفته سپردهگذاران را بازگرداند و الگویی برای برخورد با بانکهای بحرانزده در آینده باشد.
